18 maart 2026

door Marita Eskes en Marcel Schmeier

Marita & Marcel te gast in Tjipcast

Marita en Marcel waren te gast in de podcast van Tjip de Jong om te spreken over hun nieuwe boek Van fonemisch bewustzijn naar beginnend leren lezen en spellen in 100 lessen.

Tjipcast is een wekelijkse onderwijspodcast over didactiek, pedagogiek, samenwerken, verandermanagement, onderwijskundig leiderschap, innovatie en leren. Gasten zijn spraakmakende en toonaangevende experts, wetenschappers, collega’s uit de praktijk.

Quotes 

  • “Het fundament van goed leren lezen en spellen wordt gelegd in de kleutergroepen.”
  • “Het gaat niet alleen om de leerlingen te helpen, maar om de onderwijzers te onderwijzen.”
  • “Een leerling die goed kan lezen, die vindt het doorgaans ook leuker.”


Kernpunten

  • Fonologisch en fonemisch bewustzijn vormen de basis onder beginnend lezen en spellen. Kinderen moeten eerst begrijpen wat klanken, woorden, zinnen en letters zijn voordat complexere leesvaardigheden stevig kunnen ontstaan.
  • Goede instructie is systematisch opgebouwd. Door subdoelen bewust te ordenen en stapsgewijs aan te bieden, voorkom je dat kinderen moeten werken met kennis of vaardigheden die nog onvoldoende zijn verankerd.
  • Directe instructie bij jonge kinderen is niet passief, maar juist interactief. De kracht zit in het voortdurend activeren van alle leerlingen, hardop laten verwoorden, denktijd geven en begrip steeds tussendoor controleren.
  • Rijke taal en expliciete instructie versterken elkaar. Door woorden bewust aan te leren en kinderen die woorden ook zelf te laten gebruiken, groeit niet alleen hun leesbasis, maar ook hun mondelinge taalvaardigheid.
  • Sterker onderwijs kan leesproblemen helpen voorkomen. Niet elk probleem is te vermijden, maar betere didactiek, heldere leerlijnen en tijdige monitoring kunnen wel degelijk het aantal kinderen met hardnekkige leesproblemen verminderen.


Kijken en luisteren

  • Bekijk en beluister hier op Tjipcast.nl
  • Beluister hier op Spotify.
  • Bekijk hier op YouTube.